Derrama auzokideen erkidegoan: nork ordaintzen duen eta zer gehiengo behar den

Jabe bakoitzaren betebeharra da «tituluan finkatutako partaidetza-kuotaren arabera edo berariaz ezarritakoaren arabera laguntzea higiezina, haren zerbitzuak, kargak eta erantzukizunak behar bezala mantentzeko gastu orokorretan, banakatu ezin direnean» (9.1.e art.). Partaidetza-kuota higiezinaren balioaren ehunenetan adierazten da, eta kargak eta onurak banatzeko modulua da (3. art.).

Gastu orokortzat hartzen dira etxebizitza edo lokal bati edo batzuei egotzi ezin zaizkienak, eta «zerbitzu bat ez erabiltzeak» ez du hura ordaintzetik salbuesten (9.2 art.).

Higiezina eta haren zerbitzuak kontserbatzeko beharrezkoak diren obrek, eta legeak derrigorrezkotzat jotzen dituen irisgarritasun unibertsaleko obrek, «ez dute jabeen Batzarraren aldez aurretiko akordiorik beharko» (10.1 art.). Kasu horretan jabeek ordaintzen dituzte, eta Batzarraren akordioa mugatzen da «dagokion derrama banatzera eta hura ordaintzeko baldintzak zehaztera» (10.2.a art.).

• Inongo jabek ezin ditu eskatu kontserbazio, bizigarritasun, segurtasun eta irisgarritasun egokirako behar ez diren instalazio, zerbitzu edo hobekuntza berriak (17.4 art.).
• Kuoten bost hirurenak ordezkatzen dituzten jabeen bost hirurenen aldeko botoarekin onartzen badira, eta instalazio-kuotak gastu erkideen hiru hileko kuota arrunt gainditzen baditu, desadostasuna adierazi duena ez dago behartuta, eta haren kuota ez da aldatzen (17.4 art.).
• «Higiezinean egindako edo egiteko dauden hobekuntzak ordaintzeko derramak hobekuntza horiek ordaintzeko zenbatekoak eskagarri diren unean jabe denaren kontura izango dira» (17.11 art.).

Eskuratzaileak higiezinarekin berarekin erantzuten du aurreko titularrek erkidegoari zor dizkioten zenbatekoez, erosketa egiten den urteko zati mugaeguneratuari eta aurreko hiru urte naturalei egotz dakizkiekeenen mugaraino (9.1.e art.). Eskualdatzen duenak adierazi behar du ordainketak egunean dituela edo zer zor duen, eta zorren ziurtagiri bat aurkeztu behar du; idazkariak ematen du, presidentearen oniritziarekin, gehienez zazpi egun naturalen barruan.

Erkidegoak erreserba-funts bat izan behar du kontserbazio, konponketa eta birgaitze-obretarako, eta 10.1.b eta 17.2 artikuluetako irisgarritasun eta energia-eraginkortasuneko obretarako. Funts horrek zenbateko bat izango du, «inola ere ez azken aurrekontu arruntaren ehuneko 10 baino txikiagoa» (9.1.f art.).

Erkidegoak gastu erkideak, arruntak zein ezohikoak, eta erreserba-funtsa erreklama ditzake prozesu monitorio bereziaren bidez (21.2 art.). Urratsak, ereduekin, gure jabe berankorrei buruzko gidan daude.